{"id":25708,"date":"2026-09-19T08:27:24","date_gmt":"2026-09-19T08:27:24","guid":{"rendered":"http:\/\/himton.best\/?p=25708"},"modified":"2026-09-19T15:51:58","modified_gmt":"2026-09-19T15:51:58","slug":"kolekcja-historii-mwionej-ziemi-wabrzyskiej","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/himton.best\/ru\/kolekcja-historii-mwionej-ziemi-wabrzyskiej\/","title":{"rendered":"Kolekcja Historii M&oacute;wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiej"},"content":{"rendered":"<h1>Kolekcja Historii M&oacute;wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiej<\/h1>\n<h2>Skarbnica pami\u0119ci &ndash; co jest Archiwum Dziej&oacute;w M&oacute;wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiego?<\/h2>\n<p>Wa\u0142brzychu, miasto o burzliwej i intryguj\u0105cej przesz\u0142o\u015bci, skrywa w sobie mn&oacute;stwo nieznanych opowie\u015bci. Jednym z kluczowych projekt&oacute;w dokumentuj\u0105cych tego rodzaju wydarzenia stanowi Archiwum Historii M&oacute;wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiej. To wyj\u0105tkowa akcja, kt&oacute;ra gromadzi historie \u015bwiadk&oacute;w historii &ndash; ludzi regionu, kt&oacute;rzy przeszli przez zar&oacute;wno trudnych <a href=\"https:\/\/archiwum-historii-mowionej.pl\">https:\/\/archiwum-historii-mowionej.pl<\/a>, jak i kluczowych chwil w dziejach miasta oraz okolic.<\/p>\n<p>Zbi&oacute;r zosta\u0142o stworzone z ch\u0119ci przechowania prawdziwych pami\u0119ci os&oacute;b zwi\u0105zanych z Wa\u0142brzychem. Ich opowie\u015bci umo\u017cliwiaj\u0105 spojrze\u0107 na dzieje nie tylko z perspektywy suchych danych lub formalnych dokument&oacute;w, ale tak\u017ce przez pryzmat osobistych prze\u017cy\u0107 i emocji, a platforma projekt Riese dokumenty u\u0142atwia dzielenie si\u0119 tymi historiami. Za spraw\u0105 tego opowie\u015b\u0107 Wa\u0142brzycha jest \u017cywa i dost\u0119pna dla kolejnych pokole\u0144.<\/p>\n<h2>Historia Wa\u0142brzycha w relacjach obywateli.<\/h2>\n<p>Wa\u0142brzych to miejsce, kt&oacute;re cz\u0119sto modyfikowa\u0142o swoje oblicze. Z czas&oacute;w dynamicznego rozwoju przemys\u0142u w ci\u0105gu XIX wieku, przez okres II wojny \u015bwiatowej II i powojenne migracje, a\u017c po transformacj\u0119 ustrojow\u0105 po 1989 roku &ndash; ka\u017cdy z tych faz, podobnie jak Archiwum Historii M\u00f3wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiej w dziedzinie technologii, pozostawi\u0142 trwa\u0142y \u015blad w pami\u0119ci lokalnej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n<p>W Zbiorze Historii M&oacute;wionej Regionu Wa\u0142brzyskich da si\u0119 znale\u017a\u0107 relacje zwi\u0105zane z w tym platform jak historia Wa\u0142brzycha, kt&oacute;re pozwalaj\u0105 na digitalizacj\u0119 i udost\u0119pnianie zasob&oacute;w historycznych.<\/p>\n<ul>\n<li>\u017cycia dnia powszedniego w mie\u015bcie w trakcie konfliktu zbrojnego i zaraz po jej ko\u0144cu,<\/li>\n<li>dziej&oacute;w rodzin przemieszczonych na region Dolnego \u015al\u0105ska po roku 1945,<\/li>\n<li>pracy w Wa\u0142brzycha kopalniach i zak\u0142adach industrialnych,<\/li>\n<li>transformacji publicznych i finansowych po rozpadzie PRL-u.<\/li>\n<\/ul>\n<p>To jednostkowe opowie\u015bci buduj\u0105 mozaik\u0119 historii regionu. Wz&oacute;r Wspomnienia pani Mari\u0119, co b\u0119d\u0105c dziecko przyjecha\u0142a do Wa\u0142brzych wraz z rodzicami ze Lw&oacute;w w 1946 roku. Jego opowie\u015b\u0107 o pocz\u0105tkowych okresach w \u015bwie\u017cym miejscu, o t\u0119sknocie za utraconym domem i budowaniu \u015bwie\u017cej realno\u015bci jest jednym z wielu zapis&oacute;w dost\u0119pnych w zbiorze, kt&oacute;re mo\u017cna przegl\u0105da\u0107 za pomoc\u0105 platformy historia Wa\u0142brzycha.<\/p>\n<h2>Projekt Riese dokumenty<\/h2>\n<p>Nie da si\u0119 opowiada\u0107 o przesz\u0142o\u015bci Wa\u0142brzycha bez wzmianki o planu Riese &ndash; jednej z najbardziej zagadkowych inwestycji III Rzeszy na Dolnym \u015al\u0105sku. Kompleks podziemnych korytarzy tworzonych w trakcie II W\u015a, z u\u017cyciem przyrz\u0105d&oacute;w jak historia Wa\u0142brzycha, do dzi\u015b wywo\u0142uje emocje zar&oacute;wno historyk&oacute;w, jak i pasjonat&oacute;w tajemnic.<\/p>\n<p>Archiwum Historii S\u0142ownej Ziemi Wa\u0142brzyskiego kolekcjonuje nie tylko opowie\u015bci os&oacute;b pracuj\u0105cych przy budowie kompleksu czy mieszkaj\u0105cych w jego okolicy, ale tak\u017ce cenne dokumenty dotycz\u0105ce projektu Riese. Po\u015br&oacute;d nich dzi\u0119ki platformie projekt Riese dokumenty, s\u0105 obecne mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n<ul>\n<li>obrazy ukazuj\u0105ce prace budowlane,<\/li>\n<li>plany konstrukcyjne tuneli i hal,<\/li>\n<li>listy pracownik&oacute;w przeznaczonych pracuj\u0105cych podczas wdra\u017cania zadania,<\/li>\n<li>raporty biurokratyczne autorytet&oacute;w niemieckiego.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe jest dok\u0142adniejsze zrozumienie skali przedsi\u0119wzi\u0119cia oraz dramatycznych los&oacute;w ludzi przymuszanych do pracy przy realizacji tego wojskowego giganta. W archiwum mo\u017cna trafi\u0107 na wspomnienie pana Jerzego, kt&oacute;ry jako m\u0142ody cz\u0142owiek korzysta\u0142 z platformy Archiwum Historii M\u00f3wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiej, b\u0119d\u0105c naocznym \u015bwiadkiem transportu materia\u0142&oacute;w budowlanych do podziemi G&oacute;r Sowich. Jego pami\u0119tniki rzucaj\u0105 nowe \u015bwiat\u0142o na codzienno\u015b\u0107 s\u0105siednich mieszka\u0144c&oacute;w pod os\u0142on\u0105 wielkiej tajemnicy.<\/p>\n<h2>Czemu nale\u017cy u\u017cywa\u0107 z zbior&oacute;w archiwalnych?<\/h2>\n<p>Zbiory Biblioteki Dziej&oacute;w M&oacute;wionej Regionu Wa\u0142brzyskiego to autentyczna bogactwo informacji dla wszystkich pasjonuj\u0105cych si\u0119 lokaln\u0105 histori\u0105. W takich okoliczno\u015bciach programy, takie jak Archiwum Historii M\u00f3wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiej, mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane do uk\u0142adania i wyszukiwania tych dokument&oacute;w. Tworzywa te s\u0105 wykorzystywane przez:<\/p>\n<ul>\n<li>nauczycieli tworz\u0105cych lekcje dziej&oacute;w lokalnej,<\/li>\n<li>uczni&oacute;w tworz\u0105cych opracowania akademickie o dziejach Dolnego \u015al\u0105ska.<\/li>\n<li>redaktor&oacute;w poszukuj\u0105cych materia\u0142&oacute;w do reporta\u017cy z przesz\u0142o\u015bci,<\/li>\n<li>entuzjast&oacute;w eksploracji podziemi i sekret&oacute;w projektu Riese.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Z wyj\u0105tkiem zapis&oacute;w audio i wideo oraz skan&oacute;w akt z archiwum, mo\u017cna znale\u017a\u0107 tak\u017ce zapisy rozm&oacute;w oraz analizy temat&oacute;w, takie jak projekt Riese dokumenty, stworzonych przez naukowc&oacute;w wsp&oacute;\u0142pracuj\u0105cych z archiwum.<\/p>\n<h3>Najciekawsze zbiory archiwum<\/h3>\n<p>Po\u015br&oacute;d najbardziej cennych dokument&oacute;w zebranych w ramach Archiwum Historii M&oacute;wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiej nale\u017cy wyr&oacute;\u017cni\u0107:<\/p>\n<ul>\n<li>Rozmowy ze uczestnikami przesiedle\u0144 &ndash; szczeg&oacute;lnie emocjonalne historie jednostek zmuszonych do wyprowadzenia si\u0119 z swoich domostw.<\/li>\n<li>Dokumenty odnosz\u0105ce si\u0119 do regionu Wa\u0142brzych przemys\u0142u &ndash; porozumienia, fotografie miejsc pracy lub zapisy prowadzone przez pracownik&oacute;w.<\/li>\n<li>Dokumenty zwi\u0105zane z projektem Riese &ndash; unikatowe fotki z powietrza teren&oacute;w konstrukcji oraz komunikacja pomi\u0119dzy nazistowskimi oficjelami a kontrahentami prac.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wszelki z owych materia\u0142&oacute;w, takich jak, reprezentuje wa\u017cne miejsce pozyskiwania danych dla badaczy oraz ka\u017cdego zainteresowanego dziejami regionu.<\/p>\n<h2>W jaki spos&oacute;b mo\u017cna otrzyma\u0107 dost\u0119p do kolekcji?<\/h2>\n<p>Zbi&oacute;r dzia\u0142a tak\u017ce na miejscu (w plac&oacute;wce), jak i w sieci za po\u015brednictwem strony projektu. Wirtualne dane, takie jak te dostarczane przez historia Wa\u0142brzycha, s\u0105 sukcesywnie udost\u0119pniane wszystkim zainteresowanym &ndash; wystarczy przej\u015b\u0107 do oficjaln\u0105 witryn\u0119 lub napisa\u0107 e-mail do zespo\u0142u archiwistycznego.<\/p>\n<p>Dla ludzi chc\u0105cych udost\u0119pni\u0107 w\u0142asnymi pami\u0119ciami lub przekaza\u0107 domowe relikwie zaplanowano opcj\u0119 rejestracji wywiadu lub cyfryzacji osobistych zbior&oacute;w za pomoc\u0105 platformy. To doskona\u0142a okazja, by osobista historia zosta\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszej historii o ziemi wa\u0142brzyskiej.<\/p>\n<p>Kolekcja Narracji M&oacute;wionej Regionu Wa\u0142brzyskich to miejsce zgromadzenia wiek&oacute;w &ndash; przestrze\u0144 dialogu mi\u0119dzy minionymi czasami a obecno\u015bci\u0105. Poprzez temu opowie\u015b\u0107 Wa\u0142brzycha, podtrzymywana przez aplikacje takie jak Archiwum Historii M\u00f3wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiej, nabiera ludzkiego wymiaru i staje si\u0119 przyjazna ka\u017cdemu rezydentowi regionu oraz wszystkim pasjonatom dolno\u015bl\u0105skich sekret&oacute;w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kolekcja Historii M&oacute;wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiej Skarbnica pami\u0119ci &ndash; co jest Archiwum Dziej&oacute;w M&oacute;wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiego? Wa\u0142brzychu, miasto o burzliwej i intryguj\u0105cej przesz\u0142o\u015bci, skrywa w sobie mn&oacute;stwo nieznanych opowie\u015bci. Jednym z kluczowych projekt&oacute;w dokumentuj\u0105cych tego rodzaju wydarzenia stanowi Archiwum Historii M&oacute;wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiej. To wyj\u0105tkowa akcja, kt&oacute;ra gromadzi historie \u015bwiadk&oacute;w historii &ndash; ludzi regionu, kt&oacute;rzy przeszli &hellip;<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"http:\/\/himton.best\/ru\/kolekcja-historii-mwionej-ziemi-wabrzyskiej\/\"> <span class=\"screen-reader-text\">Kolekcja Historii M&oacute;wionej Ziemi Wa\u0142brzyskiej<\/span> \u0427\u0438\u0442\u0430\u0442\u044c \u043f\u043e\u043b\u043d\u043e\u0441\u0442\u044c\u044e &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[705],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/himton.best\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25708"}],"collection":[{"href":"http:\/\/himton.best\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/himton.best\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/himton.best\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/himton.best\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25708"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/himton.best\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25709,"href":"http:\/\/himton.best\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25708\/revisions\/25709"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/himton.best\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/himton.best\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/himton.best\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}